دومين همايش راهُنمايی   

به نام خداوند جان آفرين

گزارش دومين همايش سرگروه‌هاي آموزشي و دبيران مناطق 19گانه‌ي تهران ( 20/12/82 )

دومين همايش سرگروه‌ها و دبيران منتخب زبان و ادبيات فارسي مناطق 19گانه‌ي شهر تهران به منظور نقد و بررسي كتاب‌هاي فارسي موجود و ارائه‌ي پيش‏نهادهايي براي تاليف كتاب‌هاي جديد ساعت 8:45 در سالن اجتماعات دفتر تاليف برگزار گرديد. ابتدا دبيران، به شيوه‌ي همايش اول، در چهار گروه به قرار زير تقسيم ‌شدند:

 گروه يك ـ مناطق : 1.2.3.4.5 ( بررسي دستور زبان فارسي، به مديريت آقاي غلامرضا عمراني)؛

گروه دو ـ مناطق : 6.7.8.9.10 (برنامه‌ي درسي، ساختار كتاب و ارزش‌يابي به مديريت دكتر حسين قاسم‌پور)؛

گروه سه ـ مناطق: 11.12.13.14.15 ( بررسي نگارش و املا، به مديريت دكتر حسن ذوالفقاري)؛

 گروه چهار ـ مناطق: 16.17.18.19 ( بررسي متون و محتواي درس‌ها به مديريت دكتر محمدرضا سنگري).

سپس هريك از گروه‌ها با مديريت كارشناسان دفتر تاليف ( گروه زبان و ادبيات فارسي) كارگاه آموزشي تشكيل دادند. مفاد هر يك از كارگاه‌هاي آموزشي به شرح زير مي‌باشد:

 گروه يك، بررسي دستور زبان فارسي

در آغاز جلسه، شركت‏كنندگان بررسي‌هاي خود را طبق برنامه‌ريزي همايش اول در زمينه‌ي دستور در پايه‌هاي ابتدايي و راهنمايي به صورت فرم‌هايي در اختيار هم‏كاران قرار دادند. سپس نظرات خود را به شرح زير عنوان كردند:

1-     ناهم‏آهنگي مباحث دستور در مقاطع ابتدايي و راهنمايي.

2-     كاربردي قرار گرفتن دستور.

 سپس پرسش‌نامه‌هايي كه براي دانش‌آموزان و مديران تهيه شده بود، در اختيار هم‏كاران قرار گرفت و در مورد مباحث زير به بحث و گفت‌وگو پرداختند:

 الف ـ روش ارائه‏ي دستور:

 الف-1-  آوردن مطالب به طور كامل در هر پايه؛

الف – 2- آوردن مباحث منتخب براي هر پايه؛

الف –3- آوردن مطالب به صورت زنجيره‏اي در هر پايه.

 پيشنهادات :

1-     ترغيب دانش‌آموزان با استفاده از مطالب طنز در دستور.

2-     استفاده از تعاريف ساده.

3-     آوردن مطالب دستور طبق اهداف تعيين شده.

 دستور جلسه‌ي آينده:

 الف ـ بررسي مباحث مختلف دستور؛

 ب ـ ارائه‌ي نتايج.

 گروه دوـ بررسي برنامه‌ي درسي، ساختار كتاب

 جلسه با مديريت آقاي دكتر قاسم‌پور تشكيل گرديد. پس از بحث و تبادل نظر مصوبات جلسه به شرح زير اعلام مي‌گردد:

·        دو كتاب نوشته شود: 1-خواندن 2- نوشتن.

·        9 فصل باشد ( يك فصل بيشتر از دبستان و يك فصل كم‏تر از دبيرستان.

·        عنوان كلي نه فصل به قرار زير پيشنهاد مي‌شود:

1-     طبيعت. 2- خداشناسي. 3- هم‌زيستي. 4- خودشناسي. 5- تجربه و دانش. 6- ارزش و بينش. 7- ايران ما. 8- هنر و ادب. 9- مهرورزي.

  • عنوان 9 فصل در سه پايه تكراري نباشد. امّا به دليل حفظ انسجام منطقي برنامه قرار شد هر عنوان كلي به سه عنوان جزئي براي سه پايه تقسيم شود كه به اين ترتيب 9 فصل به 27 فصل قابل تبديل است.
  • در هر سه پايه 22 درس و در كل دوره 66 درس تدريس شود.

 گروه سه، بررسي نگارش و املا

 در گروه انشا و املا مطالب زير مورد بحث، گفت‌وگو و توافق قرار گرفت:

1-     آقاي دكتر ذوالفقاري خواستندكه امروز جزئي‌تر به مسئله‏ي نگارش توجه شود تا بتوانيم راه‌كارهايي در نظر بگيريم تا به دانش‌آموزان در نوشتن كمك كند و مهم‌ترين وسيله و مقدمه براي اين كار تشويق دانش‌آموزان به مطالعه‌ي كتاب‌هاي غيردرسي است.

2-     وجود متون جذاب در كلاس مي‌تواند كلاس انشا را جذاب و شوق‌انگيز كند؛ زيرا مي‌توان با كمك چنين متوني به طور غيرمستقيم مسائل نگارش را آموزش داد.

3-      موارد زير درباره‏ي تصحيح انشا و روش‌هاي تدريس قابل توجه است:

1-     شيوه‌ي تصحيح و ارزشيابي انشا بايد آموزش داده شود.

2-     فهرستي از نكاتي كه معلم بايد هنگام تصحيح انشا بداند، تهيه شود.

3-     معيارهاي تصحيح انشا هم‏آهنگ شود.

4-     انشا در كلاس با حوصله و دقت تصحيح شود.

5-     حتما نكات مثبت انشاي دانش‌آموز گفته شود و اشكالات نيز پس از ذكر آن‌ها اصلاح گردد.

6-     معلم همراه دانش‌آموز انشا بنويسد.

7-     انشاهاي گروهي به دانش‌آموزان داده شود.

8-     بهتر است نمونه‌هايي از انشاهاي تصحيح شده در درس‌هاي نگارش گنجانده شود.

9-     مي‌توان انشاهايي از كلاس‌هاي ديگر را در كلاس تصحيح كرد.

10-   مي‌توان تمام اشتباهات دانش‌آموزان را دسته‌بندي كرد و به اطلاع دانش‌آموزان رساند.

11-   براي نوشتن بعضي انشاها (خصوصا موضوعات عيني و ملموس) مي‌توان فضاسازي مناسب كرد.

12-   حس و حال مناسب با موضوع در كلاس ايجاد كرد. با كمك متون مناسب هم مي‌توان اين كار را در كلاس كرد. استفاده از موسيقي نيز به ايجاد اين فضا كمك مي‌كند.

13-  اطلاع از واژه‌هاي مناسب و تركيب‌هاي جالب و دل‏كشي كه حالات مختلف خلقي، روحي و جسمي انسان و ساير موجودات پيرامون ما را بيان مي‌كند، گنجينه‌ي واژه‌هاي دانش‌آموز را غني مي‌سازد.

14-   به انشاي شفاهي توجه خاص مبذول شود؛ زيرا گفتن و شنيدن مقدمه‌ي نوشتن است.

15-   هرگاه موضوع انشا را ريز كرد و جزئي نمود، مي‌توان به او كمك كرد تا راحت‌تر بنويسد.

16-   شكل‌گيري موضوع و طراحي درس به گونه‌اي باشد كه ما را به هدف‌هاي نهايي نگارش سوق دهد.

17-  نوع متون كتاب فارسي با درس‌هاي نگارشي ارتباط تنگاتنگ داشته ‌باشد.

گروه چهار، بررسي متون و محتواي درس‏ها            

گروه چهار، بررسي متون و محتواي درس‏ها.

 ابتدا دكتر سنگري به خلاصه‏ي مباحث طرح‏شده در جلسه‌ي گذشته اشاره كردند تا راه‏گشاي مطالب جلسه‌ي دوم شود. سپس دبيران محترم نظرات و پيش‏نهادهاي زير را مطرح كردند:

 از طنزنويسان مختلف استفاده شود؛ مثل ايرج ميرزا و عمران صالحي؛

 از ادبيات داستاني و ادبيات نمايشي استفاده شود؛

 طنز مثل نمونه‌هاي ‌آذر يزدي و اشعار قيصر امين‌پور؛

 حجم مطالب درسي از توازن منسجمي برخوردار باشد؛ طوري كه از جهت زماني در ارائه‌ي درس مشكلي نداشته‌باشد؛

 به آرايه‌ها اشاره‏ي بيشتر و كامل‌تري شود؛

از نوشته‌هاي تخيلي استفاده شود؛

 در پايه‌ي اول سير تدريجي مطالب را از ساده به مشكل بگيريم؛

 از اشعار پروين اعتصامي (مناظره‌هايش) انتخاب شود؛

 حكايت آغاز كتاب از سعدي عوض شود و حكايت ديگري از سعدي جاي‏گزين شود؛

 از متن‌هاي يك‏نواخت و موازي با درس‌هاي ديگر استفاده نشود؛

به نظر دكتر شفيعي كدكني - كه هم‏كاران بر آن‌ تاكيد داشتند- اشعار حافظ و مولانا در حد درك دانش‌آموزان دوره‌ي راهنمايي نيست؛

 از پايه‌ي اول راهنمايي، دانش‌آموزان را با مقدمه‌ي مناسب در باب حماسه‏ي فردوسي آشنا سازيم و اين كار را سلسله‌وار تا پايه‌ي سوم ادامه دهيم؛

 نثرهاي كهن و سنگين بازنويسي و تلخيص شوند؛

 حسين منزوي، محمدعلي بهمني و قيصر امين‌پور نمونه‌هاي خوبي براي شعر هستند؛

 هم براي شعرهاي حماسي و هم براي شعر نو سير تدريجي داشته باشيم؛

حماسه در پايه‌ي اول مطرح شود تا وقتي به پايه‌ي سوم مي‌رسد، كامل شناخته‌ شده باشد؛

 از آوردن متن‌هاي عرفاني محض در دوره‌ي راهنمايي پرهيز شود؛

 در دوره‌ي راهنمايي بايد به طور اجمالي بزرگان ادب را معرفي كنيم؛ لزومي ندارد كه از آن شخصيت متني داشته باشيم. هدف آشنايي است؛

 مطالب كتاب بايد طوري انتخاب و تنظيم شود كه دانش‌آموز در پايان دوره‌ي راهنمايي شناختي خوب در همان حد داشته‌ باشد؛

 فصل‌بندي از پيش معين نباشد و در بطن كتاب پنهان شده باشد؛

 آشنايي با سايت‌هاي اينترنتي ادبيات در ايران و جهان؛

  قبل از اين‏كه كتاب تاليف شود، متن‌ها را به بچه‌ها بدهيم تا بهترين‌ها را انتخاب نمايند؛

 ادبيات عاميانه مثل دوبيتي‌هاي باباطاهر انتخاب شود؛

 تمام متون نستعليق نباشد؛ برخي حكايت‌ها به شيوه‌ي نستعليق باشد و برخي خط نسخ؛

 داستان ضرب‌المثل‌هاي فارسي ذكر شود؛

 از آوردن متون طولاني خودداري كنيم؛ مثلا درس‌ پورياي ولي در پايه‌ي دوم در عين زيبايي‌اش قدري طولاني است؛

 برخي از تمرين‌ها به شكل جدول مطرح شود؛

 ساختار كتاب به شكلي تغيير كند كه فضايي براي حل تمرين‌ها در كتاب درنظر گرفته ‌شود؛

 خود عرفان مستقيما مطرح نشود؛  موضوعاتي بدهيم كه عرفان در آن باشد؛

 طرح شعر حماسي از اول تا سوم پيش‏نهاد مي‌شود؛

 تمرين‌ها به شيوه‌ي ابداعي مطرح شوند و در برخي از آن‌ها دانش‌آموز نظر خود را داشته باشد.

در پايان جلسه آقاي دكتر سنگري اظهار داشتند فرمي براي شاعران و نويسندگان ادبيات كودكان و نوجوانان آماده شده. فرمي هم براي معلمين تنظيم شده كه هم راجع به فصل‌ پرسش‌ شده و هم متون درسي كه كدام مناسب است؟ فرمي هم براي دانش‌آموزان تنظيم شده كه نظرات خود را راجع به متن‌هاي زيبا بدهند و آن‌ها را عنوان نمايند اين متن شامل پرسش‏هاي اساسي به منظور شناسايي متن‌هاي موفق گذشته است؛ از قبيل:

2-     خواندن كدام متون براي شما ايجاد انگيزه كرده است؟

3-     اگر شما نويسنده‌ي كتاب باشيد، پيش‏نهاد مي‌كنيد چه متن‌هايي در كتاب باشد؟

 نتيجه: جمع‌آوري اين فرم‌ها و كار بر روي آن‌ها.

 موضوعات دروس:

 در حوزه‌ي ورزش متن آورده شود و موضوعات تخيلي مثل پرواز شبانه ذكر شود؛

از ادبيات عاميانه استفاده شود( از داستان‌هاي مربوط به ضرب‌المثل در هر سه پايه‌ استفاده شود؛ مثلا كتاب بزاخفش)؛

 نوشته‌هايي كه از شيوه‌ي جان‌بخشي در آن‌ها استفاده شده، لطايف ادبي و فضاهاي طنز در نثر و نظم گسترش داده شود؛

 ادبيات نمايشي فراموش نشود؛

 اميد و نشاط و آرزومندي در متون در نظر گرفته شود؛

 حجم اشعار بيشتر باشد؛

هم‏كاران به نوع نگاه موضوعي در فصل‌بندي نقد دارند؛

 در باب ملي و ميهني به نتيجه‌گيري‌ها توجه شود و نتيجه‌گيري‌ها فقط ديني و اسلامي نباشد؛

 در زمينه‌ي مطبوعات، نگارش و مصاحبه و ... درس‌هايي باشد؛

 تاريخ ادبيات به شكل نموداري هم ‌مطرح شود؛

 يادها و مناسبت‌ها (ملي، ديني و ...)؛

 از دكتر احمد حلت در مجله‌ي موفقيت مسائل اجتماعي رواني آورده شود؛

 دوستي، دوست‌يابي، موفقيت، تصميم‌گيري و اعتماد به نفس؛

 تناسب مناسبت‌هاي ادبي با زمان درس‌ها؛ مثل 5 اسفند بزرگ‏داشت خواجه‌نصير طوسي؛

آوردن متني درباره‌ي مناسبت چهارشنبه‌سوري كه دانش‌آموزان به شكلي اصولي به آن شناخت پيدا كنند؛

 آشنايي با طبيعت؛

توجه به قوميت‌ها و مذاهب مختلف در ايران؛

 از آثار فارسي‌زبانان كشورهاي مختلف استفاده شود؛

 در تك‌نگاري‌ها از جغرافي وارد مطالب نشويم بلكه از شيوه‌ي ادبي استفاده نماييم(چهره‌هاي ادبي)؛

 معيارهاي جذاب و جالب‌بودن اثر را مشخص نماييم و بر اساس آن مطالب تنظيم شود.

با سپاس از هم کاری خانم ها: شاه آبادی و حيدرنياز

و آقايان منصور صفايی و خرازی

عمرانی

 

لینک
جمعه ۱۱ اردیبهشت ،۱۳۸۳ - غلامرضا عمرانی

   دومين همايش راهنمايی   

 

گزارش اولين همايش سرگروه‌هاي آموزشي و دبيران منتخب زبان و ادبيات فارسي راهنمايي مناطق 19 گانه‌ي شهر تهران.(29/11/82)

 همايش سرگروه‌ها و دبيران منتخب شهر تهران در ساعت 8:30 روز 29/11/82 با تلاوت آياتي چند از كلام‌الله مجيد آغاز شد. اين همايش با هدف نقد و بررسي كتاب‌هاي فارسي دوره‌ي راهنمايي تشكيل شد. ابتدا آقاي مهندس زرافشان مدير كل محترم دفتر برنامه‌ريزي و تاليف كتب درسي ضمن عرض خيرمقدم و تشكر از حضور همكاران مناطق به تبيين برنامه‌هاي دفتر در جهت بهبود برنامه‌هاي درسي اشاره كردند. اهم سخنان ايشان به شرح زير مي‌باشد:

 سياست دفتر تاليف بر اخذ نظرات گوناگون از همكاران شاغل در گروه‌هاي درسي است؛

 اولويت بر توليد برنامه‌ي درسي است تا توليد كتب درسي؛

 برنامه جديد بايد اعتبار بخشي شود؛ يعني مواد اوليه‌ي آن مثل اخذ نظر از معلمان درس مربوط و روان‏شناسان يادگيري؛

 برنامه‌ي درسي قبل بايد بررسي شود كه آيا هنوز هم مي‌تواند پاسخ‏گوي نيازهاي معلمان و دانش‌آموزان باشد؛

 همان‌طور كه مطلع هستيد بيش از ده سال از عمر اين مجموعه مي‌گذرد (تاليف كتاب). در حوزه‌هاي مختلف اعم از فرهنگي و اجتماعي و ... در جامعه تحولاتي صورت گرفته است؛ در نتيجه برنامه‌ي درسي نيز مسلما بايد دگرگون شود. چه نيازهايي براي تغيير برنامه وجود دارد؟

 معلمان صاحب‏نظراني هستند كه مي‌توانند بگويند چه‌كار انجام دهيم. در توليد برنامه‌ي درسي نيز مشاركت همكاران مورد نياز است؛

 در اين چارچوب مي‌توان از رسانه، فيلم، CD  در سياست‌هاي جديد سازمان استفاده نمود و بناي آن بايد به سمتي حركت كند كه اصول برنامه را توليد كند؛ يعني در چارچوب، هدف، روي‏كرد، محتوا، انجمن‌هاي علمي، ناشران خصوصي، نهادهاي علمي و پژوهشي مي‌توانند در اين امر دخالت داشته باشند.

 سپس آقاي دكتر سنگري در مورد ضرورت برنامه‌ريزي و تاليف فارسي در دوره‌ي راهنمايي سخناني ايراد نمودند:

« ... با توجه به اين كه عمر يك برنامه‌ي درسي بين 7 تا 10 سال است، ما بايد در كتاب به همه‌ي جنبه‌ها توجه كنيم؛ به زبان، ادبيات، ويژگي‌هاي فردي و مخاطبان؛ كه به دليل ظرفيت اندك كتاب‌هاي درسي تا كنون مجال طرح نيافته است. در ناليف كتاب‌ها بايد صاحب‏نظران و روان‌شناسان حضور داشته باشند. ما هيچ وقت خودمان تصميم نمي‌گيريم؛ چون كاري مشورت‌گرايانه پيش رو داريم...»

ايشان در ادامه‌ي سخن، به تفصيل برنامه‌هاي دوره‌ي ابتدايي را تشريح و تبيين كردند و تغييرات انجام شده، در حوزه‌ي روش‌هاي تدريس، روي‏كردها و محتواي زبان‌آموزي را توضيح دادند. سپس دبيران در گروه‌هاي چهارگانه به شرح زير با حضور در كارگاه‌ها به بررسي محتوا و ساختار كتاب‌ها پرداختند:

گروه يك ـ مناطق: 1.2.3.4.5 بررسي دستور زبان فارسي به مديريت آقاي غلامرضا عمراني.

گروه دو ـ مناطق 6.7.8.9.10 برنامه‌‌‏ي درسي، ساختار كتاب و ارزشيابي به مديريت دكتر حسين قاسم‌پور.

 گروه سه ـ مناطق 11.12.13.14.15 بررسي نگارش و املا به مديريت دكتر حسن ذوالفقاري.

گروه چهار ـ مناطق 16.17.18.19 بررسي متون و محتواي درس‌ها به مديريت دكتر محمدرضا سنگري.

 نتايج هريك از كارگاه‌ها به شرح زير توسط دبير جلسه ارائه شد:

 كارگاه آموزشي گروه يك، بررسي دستور زبان فارسي

 در اين كارگاه موارد ذيل مطرح و مورد بحث و گفت‌وگو قرارگرفت:

1-     پيشنهاد شد دبيران محترم كتاب‌هاي فارسي ابتدايي بخوانيم و بنويسيم به خصوص بخش دستور و زبان‌آموزي را مطالعه و بررسي كنند و هم‌چنين كتاب‌هاي دوره‌ي دبيرستان به ويژه بخش دستوري زبان فارسي را به دقت مطالعه كنند تا تصوير روشني از زبان‌آموزي و آموزش دستور زبان در دوره‌ي ابتدايي پيدا كنند؛ از اين‌رو كه دوره‌ي راهنمايي ادامه‌ي منطقي دوره‌ي ابتدايي است و نيز چون همين دانش‌آموزان در آينده ورودي‌هاي دوره‌ي متوسطه را تشكيل مي‌دهند، دبيران محترم دوره‌ي راهنمايي، گذشته و آينده‌ي دانش‌آموزان دوره‌ي راهنمايي را كاملا از اين زاويه بشناسند.

2-     ويژگي‌هاي سني ـ عقلي و فكري دانش‌آموزان دوره‌ي راهنمايي در نظر گرفته‌ شود تا بر آن اساس ويژگي‌ اخير و نيز مطالب بند 1 مطالب دستوري كتاب‌هاي دوره‌ي راهنمايي نوشته شود.

3-     دبيران حاضر در جلسه لزوم تغيير بنيادي دستور زبان دوره‌ي راهنمايي را با توجه به تغببرات اساسي دوره‌ي ابتدايي مطرح كردند و به نكات زير اشاره نمودند:

 الف ـ برخي از ساخت‏هاي دستوري از جمله مباحث مشتق و ساده و غير ساده به حد كافي توضيح داده نشده است؛

 ب ـ دستور زبان سال سوم به نسبت دو سال ديگر ساده است و نشان مي‌دهد توزيع منطقي مطالب در آن صورت نگرفته است؛

 ج ـ تمرين‌هاي كافي در پايان درس ارائه نشده است.

 سپس هم‏كاران پيش‏نهاد كردند در اين جلسه سوال‌هاي دستوري ـ كه با اشكال مواجه است ـ مطرح شود تا حاضران براي اين پرسش‌ها پاسخ مناسبي بيابند، به عنوان مثال : آيا اصلا دستور زبان در كتاب‌هاي فارسي راهنمايي باشد؟ يا چرا دانش‌آموزان نسبت به درس بي‌علاقه هستند؟

 در ادامه‏ي جلسه پيشنهاد شد:

1.       بهتر است محتواي دستور ابتدايي و دبيرستان بررسي ، سپس استخراج شود تا روشن شود چه مباحثي در دوره‌ي ابتدايي آمده است؟

2.       قرار است از كل محتواي دوره‌ي 12 ساله چه محتواي دستوري در هر مقطع ارائه شود و سهم راهنمايي چه قدر است؟

3.       نياز دانش‌آموزان در زمينه‌ي زبان فارسي و دستور چيست؟

4.       ساختار كتاب چگونه بايد باشد و شيوه‌ي ارائه چگونه؟

 سپس به ضرورت استخراج مطالب دستوري كتب دوره‌ي ابتدايي اشاره شد؛ از آن رو كه دوره‌ي راهنمايي بايد در روند طبيعي ادامه‌ي دوره‌ي ابتدايي باشد. مقرر شد مباحث دستوري كتاب‌هاي ابتدايي توسط افراد زير استخراج شود و در اختيار گروه دستور راهنمايي قرار گيرد:

1-     خانم اشراقي كتاب بخوانيم كلاس اول.

2-     خانم گودرزي كتاب بخوانيم كلاس دوم.

3-     خانم رمضاني كتاب بخوانيم كلاس سوم.

4-     آقاي زارعي كتاب بخوانيم كلاس چهارم.

5-     آقاي سرابي كتاب بخوانيم كلاس پنجم.

6-     آقاي عمراني كتاب بنويسيم كلاس اول.

7-     خانم كتال كتاب بنويسيم كلاس دوم.

8-     خانم مرادحاصلي كتاب بنويسيم كلاس سوم.

9-     خانم باقري كتاب بنويسيم كلاس چهارم.

10-  خانم رزاقي كتاب بنويسيم كلاس پنچم.

 مقرر گرديد در جدولي مطالب دستوري به شكل زير ارائه شود:

كتاب ،پايه ، سال چاپ.

 حاضراني كه متعهد به انجام كار شده‌اند، در جلسه‌ي بعدي كار انجام شده را هم‏راه بياورند. ادامه‌ي كار گروه به تاريخ 20/12/82 محول گرديد.

كارگاه آموزشي گروه دو، برنامه‌ي درسي، ساختار كتاب و ارزشيابي

اين كارگاه به مديريت دكتر قاسم‌پور تشكيل گرديد و موارد زير مورد بحث و بررسي قرار گرفت:

الف ـ اهداف به طور مشخص و روشن براي معلمان و استفاده كنندگان در راهنماي كتاب معلم مطرح شود.

 ب ـ نبودن مواد كمك آموزشي يكي از نارسايي‌هاي برنامه‌ي فعلي كتاب‌ها مي‌باشد.

 پ ـ در وضعيت فعلي برنامه‌ي درسي بيشتر از روش سخنراني استفاده مي‌شود. پيش‏نهاد مي‌شود در برنامه‌ ريزي جديد، روش طوري تنظيم گردد كه اجراي روش‌هاي فعال مورد توجه قرار گيرد.

 ت ـ در تنظيم كتاب هم از متون قديم و هم از متون جديد به صورت داستان استفاده شود.

 ث ـ از اشعار آهنگين و ريتميك استفاده شود.

 ج ـ دانشمندان اديب در كتاب معرفي شوند.

 چ ـ ارزشيابي:

 الف ـ به دليل عادلانه نبودن نحوه‌ي ارزشيابي شفاهي پيش‏نهاد مي‌شود كه جايگاهي براي امتحان كتبي پيش‌بيني شود.

 ب ـ به منظور به روز بودن، از تمام ابزارهاي ارزشيابي استفاده شود؛ مانند تست، صحيح و غلط. ساختار كتاب:

كتاب در حال حاضر يك نسخه و شامل هفت فصل مي‌باشد و هر فصل يك حكايت در پايان و هر درس از متن اصلي و فرعي تشكيل شده است. پيشنهاد شد:

1-     كتاب فارسي از دو كتاب تشكيل گردد ( ارزشيابي و تدريس راحت‌تر خواهد بود).

2-     سر فصل متناسب با دروس باشد و در هر فصل ادبيات بيانگر باشد.

3-     در كتاب جديد هر درس يك انشا داشته باشد و درس انشا به معلم فارسي تعلق داشته باشد.

4-     فصل‌هاي فعلي كتاب كلا از خيال‌پردازي به دور است. در كتاب تازه اين نقيصه رفع شود.

5-     سرفصل‌هاي موجود خوب است. فقط درس‌هاي مربوط به هر فصل رنگ ادبي به خود گيرد. در پايان هر فصل جمع‌بندي و نتيجه‌گيري در داخل كادر مشخص گردد.

 كارگاه آموزشي گروه 3، بررسي متون و محتواي دروس

 در آغاز جلسه مسئول جلسه نكات كلي زير را به عنوان معيارهاي اصلي انتخاب متن مطرح كردند:

1-     متن‌ها با ذهن و ضمير و نياز ويژه‏ي دنياي نوجوان هم‏خوان باشد؛

2-     متن‌ها جذاب، التذاذآميز و تعالي‌بخش باشد؛

3-     به نيازهاي اساسي نوجوان و جامعه ( با هم) توجه شود؛

4-     فرزندان ما را براي چالش‌هاي آينده‌ي ملي و جهاني آماده كند؛

5-     فضايي براي طرح فرهنگ و ادبيات محلي و بومي فراهم شود.

 پس از طرح نكات كلي، اعضاي كارگاه به بحث و گفت‌وگو پرداختند و نكات زير در باب ويژگي متن‌هاي فارسي راهنمايي مطرح شد:

1-     متن‌هاي انتخابي شوق، شور و اميد را در دل نوجوان‌ها روشن كند.

2-     تعادل ميان متن‌هاي زباني و ادبي برقرار شود.

3-     متون از نظرگاه سنتي (كلاسيك) و معاصر متعادل و هم‏آهنگ باشند.

4-     معدل فهم دانش‌آموزان كشور و ظرفيت ذهني و رواني آن‌ها در نظر گرفته شود.

 5- در پيشاني هر درس درآمد يا توضيحاتي باشد كه به فهم بهتر متن و جايگاه آن كمك كند.

 6- از شيوه‌ي مستقيم پند و موعظه خودداري شود.

 7- تعادل ميان نظم و نثر مراعات شود.

 8- در مباحث نگارشي با سير داستان‌نويسي و مقوله‌هاي ادبي، خاطره، سفرنامه و ... آشنا شود.

 9- پس از نوشتن كتاب صاحب‌نظران بررسي كنند. متن‌ها نيز پس از انتخاب در كلاس‌ها عرضه‌ شوند و در صورت پذيرفتن‌ دانش‌آموزان در كتاب استفاده شوند. نظر جامعه‌شناسان و روان‌شناسان نيز مغتنم است.

10- از نويسندگان بزرگ جهاني استفاده شود.

11-  داستان‌هاي تخيلي و علمي‌تخيلي در كتاب آورده شود.

12-  سرفصل‌هاي مكرر در كتاب‌ها باعث خستگي و زدگي مي‌شود. كتاب‌ها داراي سرفصل‌هاي متفاوت باشند.

 13-اطلاعات كافي و كامل در مورد شاعران ( تصوير، زندگي‌نامه و... ) در كتاب وجود داشته باشد. 14- متن‌ها جز به ضرورت كوتاه باشد.

 15- فيلم‏نامه، مصاحبه و گزارش و شرح‌ حال در كتاب آورده شود.

 16- همه‏ي متن‌ها نستعليق نباشد.

 17- از متون طنز قديم و جديد استفاده شود.

 18- موسيقي و درون‌مايه‏ي اشعار مناسب سن نوجوان باشد.

 19- از آثار فارسي زبانان كشورهاي همسايه و عرب استفاده شود.

 20- تصاوير كتاب واضح و روشن و رنگ‌ها شاد باشد.

 21- در تاليف از معلمان استفاده شود.

 22- در پايان فرهنگ‌نامه، معرفي مجلات و كتاب‌ها، نمايه‌ها و ... لازم است.

 23- كتاب با نيايش و ستايش آغاز و با مناجات پايان مي‌پذيرد.

 اين جلسه با حضور دبيران و سرگروه‌هاي ادبيات مناطق مناطق 11.12.13.14.15 با مديريت دكتر ذوالفقاري برگزار گرديد.

 كارگاه آموزشي گروه 4، گروه بررسي نگارش و املا

كار در اين گروه در دو بخش صورت گرفت:

1-     نقد مطالب نگارش و متون موجود املايي؛

2-     بررسي وضع مطالب املا و نگارش.

 املا و انشا از اين جهت در يك حوزه‌ي كاري قرار گرفته است كه هر دو مهارت نوشتاري دانش‌آموز را تقويت مي‌كند.

 املا(وضع موجود):

·        جدا نويسي و پيوسته نويسي كلمات و تناقضاتي كه در متن‌هاي كتاب فارسي مشكل‌ساز است.

·         دقيق نبودن‌هاي تشديد در كلمات مشدد.

·         هم‏آهنگ نبودن متون املايي از نظر سختي و آساني.

·        بعضي متون فارسي (زندگي‌نامه‌ها) باعث ملال دانش‌آموز هنگام املانويسي مي‌شود.

·         كلمات كهنه‌اي در متون فارسي وجود دارد كه كاربردي براي دانش‌آموز ندارد؛ مثل صعب‌العبور ـ ثقه‌الاسلام و ...

·        متخصص نبودن و متفاوت بودن معلم املا.

·        متون فارسي كلمت عربي زياد دارد به ويژه در پايه‌ي اول.

املا( وضع مطلوب):

·        آموزش قواعد املايي.

·        آموزش شيوه‌ي تصحيح املا.

·        استفاده از متون خاص نوجوانان (توجه به بيان قابل فهم براي دانش‌آموز).

·        هم‏آهنگ كردن رسم‌الخط تمام كتاب‌هاي درسي.

·        تاليف يك كتاب مستقل براي ديكته.

 نگارش ( وضع موجود):

·        قسمت‌هاي آزاد كتاب مناسب است.

·        دروسي مثل نامه‌نگاري، خلاصه‌نويسي و ... چون با زندگي روزمره‌ي دانش‌آموز ارتباط دارد، مناسب است.

·        تصاوير در درس‌هاي نگارش كم و در بعضي موارد نامناسب است.

·        تمرين‌هاي نگارشي همه‌ي حواس دانش‌آموز را تحريك نمي‌كند.

·        از متون جديد و متون خاص نوجوانان در درس‌هاي نگارش كم‏تر استفاده شده است.

·        در درس نگارش موضوعات عيني، مطلوب دانش‌آموزان است.

·        تمرين‌هاي نگارش كم است و با تمرين‌هاي فارسي آميخته ‌شده است كه مشكل ساز است. نگارش ( وضع مطلوب):

·        تهيه‏ي كتاب مستقلي براي انشا.

·        استفاده از متون جذاب در درس‌هاي نگارش.

·        در متن‌هاي مورد استفاده واقعيت‌ها نوشته شود.

·        متن‌هاي مورد استفاده با ويژگي‌هاي جسمي، روحي و عاطفي مخاطب هم‏آهنگ باشد.

·        اختصاص فضاهاي آزاد براي ابراز عقيده‌ي دانش‌آموز.

·        اختصاص قسمتي از ساعت انشا به انشاي شفاهي.

·        نظرخواهي از دانش‌آموزان درباره‌ي چگونگي برگزاري كلاس انشا.

·        آموزش علائم سجاوندي.

·        روش‌هاي تحقيق و پژوهش آموزش داده شود.

·         كارگاه‌هايي براي دبيران در نظر گرفته شود.

·        ساعاتي از درس نگارش به كتاب‌خواني اختصاص يابد.

·        معرفي منابع مناسب در درس نگارش.

·        نظرخواهي از دانش‌آموزان درباره‌ي چگونگي برگزاري ساعت انشا.

·        متن‌هاي نگارشي مي‌تواند از دست‌نوشته‌هاي خود دانش‌آموزان باشد.

·        تصاوير درس‌هاي نگارش از موضوعات عيني استفاده شود.

·        تصاوير درس‌هاي نگارش مناسب، جذاب و متنوع باشد.

·        گرايش به زبان و نثر معاصر در متن‌هاي درس نگارش ضروري است.

·        آموزش معلمان پيش از تدريس كتاب جديد لازم است.

·        جدا كردن تمرين‌هاي نگارشي از تمرين‌هاي فارسي انجام گيرد.

·        به كاربردي كردن نگارش توجه شود.

·        بيان اهداف و ضرورت نوشتن ضمن اولين درس نگارش.

·        درنظر گرفتن فرصت‌هايي براي ابراز عقيده‌ي دانش‌آموزان.

·        كاغذ كتاب مناسب‌تر و مرغوب‌تر باشد.

·        در نظرگرفتن متوني براي نشانه‌گذاري به وسيله‌ي دانش‌آموزان.

 

 

 

 

لینک
دوشنبه ٢٤ فروردین ،۱۳۸۳ - غلامرضا عمرانی

   نخستين همايش راهنمايی   

 

گزارش اولين همايش سرگروه‌هاي آموزشي و دبيران منتخب زبان و ادبيات فارسي راهنمايي مناطق 19 گانه‌ي شهر تهران.(29/11/82)

 همايش سرگروه‌ها و دبيران منتخب شهر تهران در ساعت 8:30 روز 29/11/82 با تلاوت آياتي چند از كلام‌الله مجيد آغاز شد. اين همايش با هدف نقد و بررسي كتاب‌هاي فارسي دوره‌ي راهنمايي تشكيل شد. ابتدا آقاي مهندس زرافشان مدير كل محترم دفتر برنامه‌ريزي و تاليف كتب درسي ضمن عرض خيرمقدم و تشكر از حضور همكاران مناطق به تبيين برنامه‌هاي دفتر در جهت بهبود برنامه‌هاي درسي اشاره كردند. اهم سخنان ايشان به شرح زير مي‌باشد:

 سياست دفتر تاليف بر اخذ نظرات گوناگون از همكاران شاغل در گروه‌هاي درسي است؛

 اولويت بر توليد برنامه‌ي درسي است تا توليد كتب درسي؛

 برنامه جديد بايد اعتبار بخشي شود؛ يعني مواد اوليه‌ي آن مثل اخذ نظر از معلمان درس مربوط و روان‏شناسان يادگيري؛

 برنامه‌ي درسي قبل بايد بررسي شود كه آيا هنوز هم مي‌تواند پاسخ‏گوي نيازهاي معلمان و دانش‌آموزان باشد؛

 همان‌طور كه مطلع هستيد بيش از ده سال از عمر اين مجموعه مي‌گذرد (تاليف كتاب). در حوزه‌هاي مختلف اعم از فرهنگي و اجتماعي و ... در جامعه تحولاتي صورت گرفته است؛ در نتيجه برنامه‌ي درسي نيز مسلما بايد دگرگون شود. چه نيازهايي براي تغيير برنامه وجود دارد؟

 معلمان صاحب‏نظراني هستند كه مي‌توانند بگويند چه‌كار انجام دهيم. در توليد برنامه‌ي درسي نيز مشاركت همكاران مورد نياز است؛

 در اين چارچوب مي‌توان از رسانه، فيلم، CD  در سياست‌هاي جديد سازمان استفاده نمود و بناي آن بايد به سمتي حركت كند كه اصول برنامه را توليد كند؛ يعني در چارچوب، هدف، روي‏كرد، محتوا، انجمن‌هاي علمي، ناشران خصوصي، نهادهاي علمي و پژوهشي مي‌توانند در اين امر دخالت داشته باشند.

 سپس آقاي دكتر سنگري در مورد ضرورت برنامه‌ريزي و تاليف فارسي در دوره‌ي راهنمايي سخناني ايراد نمودند:

« ... با توجه به اين كه عمر يك برنامه‌ي درسي بين 7 تا 10 سال است، ما بايد در كتاب به همه‌ي جنبه‌ها توجه كنيم؛ به زبان، ادبيات، ويژگي‌هاي فردي و مخاطبان؛ كه به دليل ظرفيت اندك كتاب‌هاي درسي تا كنون مجال طرح نيافته است. در ناليف كتاب‌ها بايد صاحب‏نظران و روان‌شناسان حضور داشته باشند. ما هيچ وقت خودمان تصميم نمي‌گيريم؛ چون كاري مشورت‌گرايانه پيش رو داريم...»

ايشان در ادامه‌ي سخن، به تفصيل برنامه‌هاي دوره‌ي ابتدايي را تشريح و تبيين كردند و تغييرات انجام شده، در حوزه‌ي روش‌هاي تدريس، روي‏كردها و محتواي زبان‌آموزي را توضيح دادند. سپس دبيران در گروه‌هاي چهارگانه به شرح زير با حضور در كارگاه‌ها به بررسي محتوا و ساختار كتاب‌ها پرداختند:

گروه يك ـ مناطق: 1.2.3.4.5 بررسي دستور زبان فارسي به مديريت آقاي غلامرضا عمراني.

گروه دو ـ مناطق 6.7.8.9.10 برنامه‌‌‏ي درسي، ساختار كتاب و ارزشيابي به مديريت دكتر حسين قاسم‌پور.

 گروه سه ـ مناطق 11.12.13.14.15 بررسي نگارش و املا به مديريت دكتر حسن ذوالفقاري.

گروه چهار ـ مناطق 16.17.18.19 بررسي متون و محتواي درس‌ها به مديريت دكتر محمدرضا سنگري.

 نتايج هريك از كارگاه‌ها به شرح زير توسط دبير جلسه ارائه شد:

 كارگاه آموزشي گروه يك، بررسي دستور زبان فارسي

 در اين كارگاه موارد ذيل مطرح و مورد بحث و گفت‌وگو قرارگرفت:

1-     پيشنهاد شد دبيران محترم كتاب‌هاي فارسي ابتدايي بخوانيم و بنويسيم به خصوص بخش دستور و زبان‌آموزي را مطالعه و بررسي كنند و هم‌چنين كتاب‌هاي دوره‌ي دبيرستان به ويژه بخش دستوري زبان فارسي را به دقت مطالعه كنند تا تصوير روشني از زبان‌آموزي و آموزش دستور زبان در دوره‌ي ابتدايي پيدا كنند؛ از اين‌رو كه دوره‌ي راهنمايي ادامه‌ي منطقي دوره‌ي ابتدايي است و نيز چون همين دانش‌آموزان در آينده ورودي‌هاي دوره‌ي متوسطه را تشكيل مي‌دهند، دبيران محترم دوره‌ي راهنمايي، گذشته و آينده‌ي دانش‌آموزان دوره‌ي راهنمايي را كاملا از اين زاويه بشناسند.

2-     ويژگي‌هاي سني ـ عقلي و فكري دانش‌آموزان دوره‌ي راهنمايي در نظر گرفته‌ شود تا بر آن اساس ويژگي‌ اخير و نيز مطالب بند 1 مطالب دستوري كتاب‌هاي دوره‌ي راهنمايي نوشته شود.

3-     دبيران حاضر در جلسه لزوم تغيير بنيادي دستور زبان دوره‌ي راهنمايي را با توجه به تغببرات اساسي دوره‌ي ابتدايي مطرح كردند و به نكات زير اشاره نمودند:

 الف ـ برخي از ساخت‏هاي دستوري از جمله مباحث مشتق و ساده و غير ساده به حد كافي توضيح داده نشده است؛

 ب ـ دستور زبان سال سوم به نسبت دو سال ديگر ساده است و نشان مي‌دهد توزيع منطقي مطالب در آن صورت نگرفته است؛

 ج ـ تمرين‌هاي كافي در پايان درس ارائه نشده است.

 سپس هم‏كاران پيش‏نهاد كردند در اين جلسه سوال‌هاي دستوري ـ كه با اشكال مواجه است ـ مطرح شود تا حاضران براي اين پرسش‌ها پاسخ مناسبي بيابند، به عنوان مثال : آيا اصلا دستور زبان در كتاب‌هاي فارسي راهنمايي باشد؟ يا چرا دانش‌آموزان نسبت به درس بي‌علاقه هستند؟

 در ادامه‏ي جلسه پيشنهاد شد:

1.       بهتر است محتواي دستور ابتدايي و دبيرستان بررسي ، سپس استخراج شود تا روشن شود چه مباحثي در دوره‌ي ابتدايي آمده است؟

2.       قرار است از كل محتواي دوره‌ي 12 ساله چه محتواي دستوري در هر مقطع ارائه شود و سهم راهنمايي چه قدر است؟

3.       نياز دانش‌آموزان در زمينه‌ي زبان فارسي و دستور چيست؟

4.       ساختار كتاب چگونه بايد باشد و شيوه‌ي ارائه چگونه؟

 سپس به ضرورت استخراج مطالب دستوري كتب دوره‌ي ابتدايي اشاره شد؛ از آن رو كه دوره‌ي راهنمايي بايد در روند طبيعي ادامه‌ي دوره‌ي ابتدايي باشد. مقرر شد مباحث دستوري كتاب‌هاي ابتدايي توسط افراد زير استخراج شود و در اختيار گروه دستور راهنمايي قرار گيرد:

1-     خانم اشراقي كتاب بخوانيم كلاس اول.

2-     خانم گودرزي كتاب بخوانيم كلاس دوم.

3-     خانم رمضاني كتاب بخوانيم كلاس سوم.

4-     آقاي زارعي كتاب بخوانيم كلاس چهارم.

5-     آقاي سرابي كتاب بخوانيم كلاس پنجم.

6-     آقاي عمراني كتاب بنويسيم كلاس اول.

7-     خانم كتال كتاب بنويسيم كلاس دوم.

8-     خانم مرادحاصلي كتاب بنويسيم كلاس سوم.

9-     خانم باقري كتاب بنويسيم كلاس چهارم.

10-  خانم رزاقي كتاب بنويسيم كلاس پنچم.

 مقرر گرديد در جدولي مطالب دستوري به شكل زير ارائه شود:

كتاب ،پايه ، سال چاپ.

 حاضراني كه متعهد به انجام كار شده‌اند، در جلسه‌ي بعدي كار انجام شده را هم‏راه بياورند. ادامه‌ي كار گروه به تاريخ 20/12/82 محول گرديد.

كارگاه آموزشي گروه دو، برنامه‌ي درسي، ساختار كتاب و ارزشيابي

اين كارگاه به مديريت دكتر قاسم‌پور تشكيل گرديد و موارد زير مورد بحث و بررسي قرار گرفت:

الف ـ اهداف به طور مشخص و روشن براي معلمان و استفاده كنندگان در راهنماي كتاب معلم مطرح شود.

 ب ـ نبودن مواد كمك آموزشي يكي از نارسايي‌هاي برنامه‌ي فعلي كتاب‌ها مي‌باشد.

 پ ـ در وضعيت فعلي برنامه‌ي درسي بيشتر از روش سخنراني استفاده مي‌شود. پيش‏نهاد مي‌شود در برنامه‌ ريزي جديد، روش طوري تنظيم گردد كه اجراي روش‌هاي فعال مورد توجه قرار گيرد.

 ت ـ در تنظيم كتاب هم از متون قديم و هم از متون جديد به صورت داستان استفاده شود.

 ث ـ از اشعار آهنگين و ريتميك استفاده شود.

 ج ـ دانشمندان اديب در كتاب معرفي شوند.

 چ ـ ارزشيابي:

 الف ـ به دليل عادلانه نبودن نحوه‌ي ارزشيابي شفاهي پيش‏نهاد مي‌شود كه جايگاهي براي امتحان كتبي پيش‌بيني شود.

 ب ـ به منظور به روز بودن، از تمام ابزارهاي ارزشيابي استفاده شود؛ مانند تست، صحيح و غلط. ساختار كتاب:

كتاب در حال حاضر يك نسخه و شامل هفت فصل مي‌باشد و هر فصل يك حكايت در پايان و هر درس از متن اصلي و فرعي تشكيل شده است. پيشنهاد شد:

1-     كتاب فارسي از دو كتاب تشكيل گردد ( ارزشيابي و تدريس راحت‌تر خواهد بود).

2-     سر فصل متناسب با دروس باشد و در هر فصل ادبيات بيانگر باشد.

3-     در كتاب جديد هر درس يك انشا داشته باشد و درس انشا به معلم فارسي تعلق داشته باشد.

4-     فصل‌هاي فعلي كتاب كلا از خيال‌پردازي به دور است. در كتاب تازه اين نقيصه رفع شود.

5-     سرفصل‌هاي موجود خوب است. فقط درس‌هاي مربوط به هر فصل رنگ ادبي به خود گيرد. در پايان هر فصل جمع‌بندي و نتيجه‌گيري در داخل كادر مشخص گردد.

 كارگاه آموزشي گروه 3، بررسي متون و محتواي دروس

 در آغاز جلسه مسئول جلسه نكات كلي زير را به عنوان معيارهاي اصلي انتخاب متن مطرح كردند:

1-     متن‌ها با ذهن و ضمير و نياز ويژه‏ي دنياي نوجوان هم‏خوان باشد؛

2-     متن‌ها جذاب، التذاذآميز و تعالي‌بخش باشد؛

3-     به نيازهاي اساسي نوجوان و جامعه ( با هم) توجه شود؛

4-     فرزندان ما را براي چالش‌هاي آينده‌ي ملي و جهاني آماده كند؛

5-     فضايي براي طرح فرهنگ و ادبيات محلي و بومي فراهم شود.

 پس از طرح نكات كلي، اعضاي كارگاه به بحث و گفت‌وگو پرداختند و نكات زير در باب ويژگي متن‌هاي فارسي راهنمايي مطرح شد:

1-     متن‌هاي انتخابي شوق، شور و اميد را در دل نوجوان‌ها روشن كند.

2-     تعادل ميان متن‌هاي زباني و ادبي برقرار شود.

3-     متون از نظرگاه سنتي (كلاسيك) و معاصر متعادل و هم‏آهنگ باشند.

4-     معدل فهم دانش‌آموزان كشور و ظرفيت ذهني و رواني آن‌ها در نظر گرفته شود.

 5- در پيشاني هر درس درآمد يا توضيحاتي باشد كه به فهم بهتر متن و جايگاه آن كمك كند.

 6- از شيوه‌ي مستقيم پند و موعظه خودداري شود.

 7- تعادل ميان نظم و نثر مراعات شود.

 8- در مباحث نگارشي با سير داستان‌نويسي و مقوله‌هاي ادبي، خاطره، سفرنامه و ... آشنا شود.

 9- پس از نوشتن كتاب صاحب‌نظران بررسي كنند. متن‌ها نيز پس از انتخاب در كلاس‌ها عرضه‌ شوند و در صورت پذيرفتن‌ دانش‌آموزان در كتاب استفاده شوند. نظر جامعه‌شناسان و روان‌شناسان نيز مغتنم است.

10- از نويسندگان بزرگ جهاني استفاده شود.

11-  داستان‌هاي تخيلي و علمي‌تخيلي در كتاب آورده شود.

12-  سرفصل‌هاي مكرر در كتاب‌ها باعث خستگي و زدگي مي‌شود. كتاب‌ها داراي سرفصل‌هاي متفاوت باشند.

 13-اطلاعات كافي و كامل در مورد شاعران ( تصوير، زندگي‌نامه و... ) در كتاب وجود داشته باشد. 14- متن‌ها جز به ضرورت كوتاه باشد.

 15- فيلم‏نامه، مصاحبه و گزارش و شرح‌ حال در كتاب آورده شود.

 16- همه‏ي متن‌ها نستعليق نباشد.

 17- از متون طنز قديم و جديد استفاده شود.

 18- موسيقي و درون‌مايه‏ي اشعار مناسب سن نوجوان باشد.

 19- از آثار فارسي زبانان كشورهاي همسايه و عرب استفاده شود.

 20- تصاوير كتاب واضح و روشن و رنگ‌ها شاد باشد.

 21- در تاليف از معلمان استفاده شود.

 22- در پايان فرهنگ‌نامه، معرفي مجلات و كتاب‌ها، نمايه‌ها و ... لازم است.

 23- كتاب با نيايش و ستايش آغاز و با مناجات پايان مي‌پذيرد.

 اين جلسه با حضور دبيران و سرگروه‌هاي ادبيات مناطق مناطق 11.12.13.14.15 با مديريت دكتر ذوالفقاري برگزار گرديد.

 كارگاه آموزشي گروه 4، گروه بررسي نگارش و املا

كار در اين گروه در دو بخش صورت گرفت:

1-     نقد مطالب نگارش و متون موجود املايي؛

2-     بررسي وضع مطالب املا و نگارش.

 املا و انشا از اين جهت در يك حوزه‌ي كاري قرار گرفته است كه هر دو مهارت نوشتاري دانش‌آموز را تقويت مي‌كند.

 املا(وضع موجود):

·        جدا نويسي و پيوسته نويسي كلمات و تناقضاتي كه در متن‌هاي كتاب فارسي مشكل‌ساز است.

·         دقيق نبودن‌هاي تشديد در كلمات مشدد.

·         هم‏آهنگ نبودن متون املايي از نظر سختي و آساني.

·        بعضي متون فارسي (زندگي‌نامه‌ها) باعث ملال دانش‌آموز هنگام املانويسي مي‌شود.

·         كلمات كهنه‌اي در متون فارسي وجود دارد كه كاربردي براي دانش‌آموز ندارد؛ مثل صعب‌العبور ـ ثقه‌الاسلام و ...

·        متخصص نبودن و متفاوت بودن معلم املا.

·        متون فارسي كلمت عربي زياد دارد به ويژه در پايه‌ي اول.

املا( وضع مطلوب):

·        آموزش قواعد املايي.

·        آموزش شيوه‌ي تصحيح املا.

·        استفاده از متون خاص نوجوانان (توجه به بيان قابل فهم براي دانش‌آموز).

·        هم‏آهنگ كردن رسم‌الخط تمام كتاب‌هاي درسي.

·        تاليف يك كتاب مستقل براي ديكته.

 نگارش ( وضع موجود):

·        قسمت‌هاي آزاد كتاب مناسب است.

·        دروسي مثل نامه‌نگاري، خلاصه‌نويسي و ... چون با زندگي روزمره‌ي دانش‌آموز ارتباط دارد، مناسب است.

·        تصاوير در درس‌هاي نگارش كم و در بعضي موارد نامناسب است.

·        تمرين‌هاي نگارشي همه‌ي حواس دانش‌آموز را تحريك نمي‌كند.

·        از متون جديد و متون خاص نوجوانان در درس‌هاي نگارش كم‏تر استفاده شده است.

·        در درس نگارش موضوعات عيني، مطلوب دانش‌آموزان است.

·        تمرين‌هاي نگارش كم است و با تمرين‌هاي فارسي آميخته ‌شده است كه مشكل ساز است. نگارش ( وضع مطلوب):

·        تهيه‏ي كتاب مستقلي براي انشا.

·        استفاده از متون جذاب در درس‌هاي نگارش.

·        در متن‌هاي مورد استفاده واقعيت‌ها نوشته شود.

·        متن‌هاي مورد استفاده با ويژگي‌هاي جسمي، روحي و عاطفي مخاطب هم‏آهنگ باشد.

·        اختصاص فضاهاي آزاد براي ابراز عقيده‌ي دانش‌آموز.

·        اختصاص قسمتي از ساعت انشا به انشاي شفاهي.

·        نظرخواهي از دانش‌آموزان درباره‌ي چگونگي برگزاري كلاس انشا.

·        آموزش علائم سجاوندي.

·        روش‌هاي تحقيق و پژوهش آموزش داده شود.

·         كارگاه‌هايي براي دبيران در نظر گرفته شود.

·        ساعاتي از درس نگارش به كتاب‌خواني اختصاص يابد.

·        معرفي منابع مناسب در درس نگارش.

·        نظرخواهي از دانش‌آموزان درباره‌ي چگونگي برگزاري ساعت انشا.

·        متن‌هاي نگارشي مي‌تواند از دست‌نوشته‌هاي خود دانش‌آموزان باشد.

·        تصاوير درس‌هاي نگارش از موضوعات عيني استفاده شود.

·        تصاوير درس‌هاي نگارش مناسب، جذاب و متنوع باشد.

·        گرايش به زبان و نثر معاصر در متن‌هاي درس نگارش ضروري است.

·        آموزش معلمان پيش از تدريس كتاب جديد لازم است.

·        جدا كردن تمرين‌هاي نگارشي از تمرين‌هاي فارسي انجام گيرد.

·        به كاربردي كردن نگارش توجه شود.

·        بيان اهداف و ضرورت نوشتن ضمن اولين درس نگارش.

·        درنظر گرفتن فرصت‌هايي براي ابراز عقيده‌ي دانش‌آموزان.

·        كاغذ كتاب مناسب‌تر و مرغوب‌تر باشد.

·        در نظرگرفتن متوني براي نشانه‌گذاري به وسيله‌ي دانش‌آموزان.

 

 

 

 

لینک
دوشنبه ٢٤ فروردین ،۱۳۸۳ - غلامرضا عمرانی

   آغاز تحولات بنيادين در دوره ی راه نمايی تحصيلی   

سلام، دوستان بزرگوار، دبيران ارجمند دوره ی راه نمايی
به خواست خداوند، لازم است در برنامه های درسی دوره ی راه نمايی به ويژه در بخش زبان و ادبيات فارسی تحولی بنيادين صورت گيرد. اين تحول هم شامل برنامه ی درسی و هم کتاب و هم آموزش معلمان ادبيات دوره ی راه نمايی خواهد بود که اميدواريم سال آينده شاهد آغاز پربرکت آن باشيم.
برای ما نامه بنويسيد، نظر بدهيد، از شما محرم تر به اين حريم و صاحب نظرتر در اين حيطه کسی نيست. خودتان را جدی بگيرید.
صميمانه و تمام قد وارد عرصه بشويد و خودتان را در تصميم گيری ها شريک بدانيد.
حق پشت و پناهتان.
لینک
شنبه ٢۳ اسفند ،۱۳۸٢ - غلامرضا عمرانی

       

سلام تا بعد

عمرانی

لینک
پنجشنبه ٤ دی ،۱۳۸٢ - غلامرضا عمرانی